صدر ڊونلڊ ٽرمپ جي ٻئي مدت ۾ آمريڪي خارجہ پاليسي هڪ اهڙي رخ اختيار ڪري چڪي آهي، جنهن ۾ جارحيت، ڌمڪيون ۽ طاقت جو بيحد استعمال نمايان طور تي نظر اچي ٿو. ٽرمپ جي پاليسي نه صرف وینزويلا، لاطيني آمريڪا ۽ گرين لينڊ تائين محدود آهي، پر عالمي سطح تي آمريڪا جي اثر رسوخ کي وڌائڻ ۽ ٻين ملڪن کي دٻائڻ جو مقصد واضح ڪري ٿي. آمريڪا جي هن جارحاڻو پاليسي جو مقصد صرف سياسي اثر رسوخ حاصل ڪرڻ يا اقتصادي مفادن کي يقيني بڻائڻ ناهي، پر اها پاليسي عالمي امن ۽ استحڪام کي به خطري ۾ وجهي ٿي.
وينزويلا ۾ صدر مادورو خلاف آمريڪي موقف ۽ تحويلي ڪارروائيون هن ڳالهه کي واضح ڪن ٿيون ته ٽرمپ جي پاليسي جارحاڻو، نتيجن تي مرڪوز ۽ ڌمڪيون ڏيڻ واري نوعيت جي آهي. آمريڪا جي اها جارحيت نه رڳو مادورو يا وينزويلا جي سياست کي متاثر ڪري ٿي، پر ڪولمبيا، ڪوبا ۽ ميڪسيڪو جهڙن ملڪن کي پڻ خبردار ڪري ٿي ته انهن کي پنهنجي پاليسين ۾ آمريڪي اثر رسوخ کي نظر ۾ رکڻو پوندو. مادورو خلاف آپريشن کان پوءِ ٽرمپ 1823 جي مغربي اڌ گول نظريي جو حوالو ڏنو، جنهن کي مغربي اڌ گول ۾ آمريڪي بالادستي کي يقيني بڻائڻ لاءِ تاريخي اهميت حاصل آهي، ۽ هن ان نظريي کي “ڊونرو نظريو” جي نالي سان پيش ڪندي پنهنجي موقف کي عملي ۽ نظرياتي ٻنهي حوالن سان مضبوط ڪيو.
گرين لينڊ جو معاملہ ٽرمپ جي عالمي پاليسي ۾ اهم موڙ پيش ڪري ٿو، جتي آمريڪي نظر ۾ قومي سلامتي، اقتصادي مفادن ۽ فوجي حڪمت عملي لاءِ گرين لينڊ تي مڪمل ڪنٽرول حاصل ڪرڻ لازمي آهي. گرين لينڊ ۾ ناياب معدنيات جهڙوڪ ليتھيم، نيڪل، ڪوبالٽ ۽ ٻين مواد جو وڏو ذخيرو موجود آهي، جيڪي سمارٽ فون، اليڪٽرڪ گاڏين ۽ ملٽري هارڊويئر جي تياري لاءِ اهم آهن. موسمي تبديلي سبب برف جو تيز رفتاري سان ڳرڻ، نوان بحري رستا ۽ تجارتي موقعا کولڻ سبب، گرين لينڊ جي اهميت نه صرف فوجي پر اقتصادي سطح تي پڻ وڌي وئي آهي. ٽرمپ جي پاليسي ۾ گرين لينڊ تي ڌيان، روس ۽ چين جي سرگرمين تي نظر رکڻ ۽ عالمي اثر رسوخ وڌائڻ جي ڪوشش کي واضع ڪري ٿي.
پر گرين لينڊ جي قيادت، ڊنمارڪ ۽ مقامي قيادت، ٽرمپ جي اهڙي نظرئي کي رد ڪري ٿي ۽ ان کي غير سنجيده ۽ خوش فهمي قرار ڏئي ٿي. ڊنمارڪ جي وزيراعظم ميٽ فريڊريڪسن واضح ڪري چڪو آهي ته انهن جو ملڪ آمريڪا جو حصو ٿيڻ نٿو چاهي ۽ ڳالهيون صرف قانوني چينلز ۽ بين الاقوامي اصولن سان ٿي سگهن ٿيون. هي موقف ڏيکاري ٿو ته ٽرمپ جي جارحاڻو پاليسي، باوجود آمريڪا جي فوجي ۽ اقتصادي طاقت جي، بين الاقوامي اصولن، خودمختياري ۽ مقامي قيادت جي حدن سان ٽڪرائجي ٿي.
لاطيني آمريڪا ۾ آمريڪي جارحيت، وسيلن تي ڪنٽرول ۽ سياسي اثر رسوخ قائم ڪرڻ جي ڪوشش واضح آهي. وينزويلا جي تيل، معدنيات ۽ سياسي پوزيشن سبب آمريڪا جي پاليسي ۾ هن ملڪ کي اهميت ڏني وئي آهي. وينزويلا ۾ تيل جا ذخيرا سعودي عرب کان به وڏي سطح تي موجود آهن، پر آمريڪا لاءِ انهن وسيلن تي ڪنٽرول حاصل ڪرڻ آسان ناهي. ٽرمپ جي پاليسي ۾، مادورو خلاف جارحيت ۽ ٻين ملڪن تي ڌمڪيون آمريڪا جي عالمي اثر رسوخ ۽ لاطيني آمريڪا ۾ سياسي بالادستي کي يقيني بڻائڻ جو مقصد رکن ٿيون.
امريڪا جي هن جارحاڻو پاليسي تي ڇٽي تنقيد اهو آهي ته اها صرف پنهنجي مفادن تي مرڪوز آهي، ۽ عالمي امن، استحڪام يا ٻين ملڪن جي خودمختياري کي نظر انداز ڪري ٿي. آمريڪي خارجہ پاليسي جي اهڙي تبديلي خطي ۾ سياسي بحران، اقتصادي غير يقيني ۽ فوجي ٽڪر جو سبب بڻجي سگهي ٿي. آمريڪي پاليسي ۾ جارحيت، ڌمڪيون ۽ اقتصادي مفادن جي حاصلات کي يقيني بڻائڻ، عالمي امن کي خطري ۾ وجهي ٿي، ۽ ان جو اثر نه صرف لاطيني آمريڪا پر چين، روس ۽ ٻين عالمي طاقتور ملڪن تي پڻ پوي ٿو.
ٽرمپ جي ٻئي مدت ۾ آمريڪي پاليسي جو هڪ اهم رخ عالمي طاقت جي مقابلي ۾ آمريڪي بالادستي قائم رکڻ آهي. ايران، ڪيوبا ۽ گرين لينڊ جهڙن علائقن ۾ آمريڪي اثر رسوخ وڌائڻ جو مقصد عالمي سياست ۾ آمريڪا جي حيثيت کي مضبوط ڪرڻ آهي. پر هن پاليسي ۾ هڪ شديد خامي اها آهي ته اها بين الاقوامي قانونن، مقامي خودمختياري ۽ عالمي تعلقات کي نظر انداز ڪري ٿي، جنهن سبب آمريڪي پاليسي عالمي سطح تي ناپسنديده ۽ متنازع ٿي سگهي ٿي.
گرين لينڊ، شمالي اوقيانوس ۾ واقع هجڻ سبب، آمريڪي ۽ يورپي مفادن جي ٽڪر جي هڪ اهم مرڪز بڻجي چڪو آهي. موسمي تبديلي جي نتيجي ۾ نوان بحري رستا کولڻ ۽ معدنيات جي حاصلات، آمريڪا، چين ۽ روس جي وچ ۾ مقابلي کي وڌيڪ تيز ڪري ڇڏيندي. ٽرمپ جي پاليسي ۾، گرين لينڊ کي مڪمل ڪنٽرول ڪرڻ جو مقصد نه صرف سياسي پر اقتصادي مقابلي ۾ به برتري حاصل ڪرڻ آهي. پر مقامي قيادت ۽ ڊنمارڪ جي مخالفت آمريڪي جارحيت لاءِ هڪ واضح چيلنج آهي، جيڪو ڏيکاري ٿو ته آمريڪي پاليسي جي جارحيت تي عمل ڪرڻ ۾ حدون موجود آهن.
لاطيني آمريڪا ۾ آمريڪي پاليسي جو اثر، سياسي استحڪام ۽ اقتصادي وسيلن تي واضح آهي. وينزويلا ۾ تيل جا وسيع ذخيرا، ڪولمبيا ۽ ٻين ملڪن ۾ سياسي اثر رسوخ قائم ڪرڻ، آمريڪي پاليسي کي جارحاڻو ۽ نتيجن تي مرڪوز بڻائي ٿو. پر اهو پڻ ظاهر ٿئي ٿو ته آمريڪي پاليسي ۾ انساني حقن، مقامي عوام جي خودمختياري ۽ بين الاقوامي قانونن جو لحاظ گهٽ آهي. ٽرمپ جي پاليسي ۾ جارحيت، ڌمڪيون ۽ اقتصادي مفادن جي حاصلات کي يقيني بڻائڻ، عالمي سطح تي آمريڪي موقف کي مضبوط ڪرڻ جو مقصد آهي، پر ان سان گڏ عالمي امن، سياسي استحڪام ۽ مقامي خودمختياري کي خطرو پڻ پيدا ٿئي ٿو.
صدر ٽرمپ جي ٻئي مدت ۾ آمريڪي پاليسي جو اثر عالمي سطح تي سياسي، اقتصادي ۽ فوجي سطح تي ظاهر ٿيو آهي. وینزویلا، گرين لينڊ، ايران ۽ ڪيوبا جهڙن ملڪن تي آمريڪي پاليسي، جارحيت ۽ اثر رسوخ قائم ڪرڻ جي ڪوشش ڏيکاري ٿي. آمريڪي پاليسي ۾ جارحيت، ڌمڪيون ۽ عالمي اثر رسوخ وڌائڻ جو مقصد، عالمي امن ۽ استحڪام کي نظرانداز ڪندي، مقامي ۽ علائقائي قيادت جي مخالفت کي به وڌائي ٿو.
ٽرمپ جي پاليسي ۾ وسيلن تي ڪنٽرول، فوجي حڪمت عملي، عالمي اثر رسوخ ۽ سياسي بالادستي برقرار رکڻ، آمريڪا جي عالمي موقف جو محور بڻجي چڪو آهي. پر ان پاليسي جي نتيجي ۾ عالمي سطح تي امن، سياسي استحڪام ۽ بين الاقوامي تعلقات متاثر ٿي رهيا آهن. آمريڪي جارحيت، خصوصاً وینزويلا ۽ گرين لينڊ جهڙن ملڪن ۾، ڏيکاري ٿي ته آمريڪا پنهنجي مفادن لاءِ ڪنهن به حد تائين وڃڻ تي تيار آهي، جيڪو عالمي سياست ۽ وسيلن جي مقابلي تي وڏو اثر ڇڏيندو.
گرين لينڊ، شمالي اوقيانوس، لاطيني آمريڪا ۽ چين جي سرگرمين تي نظر رکڻ، ٽرمپ جي پاليسي ۾ جارحيت، اثر رسوخ ۽ وسيلن تي ڪنٽرول کي واضح ڪن ٿا. مستقبل ۾ آمريڪي پاليسي جو اثر عالمي سطح تي وڌيڪ نمايان ٿيندو، جتي سياسي استحڪام، اقتصادي مفادن ۽ فوجي طاقت جو توازن عالمي سياست کي نئون رخ ڏيندو. ٽرمپ جي ٻئي مدت ۾ آمريڪي پاليسي، جارحيت، اقتصادي مفادن تي مرڪوز ۽ عالمي اثر رسوخ کي يقيني بڻائڻ لاءِ واضح آهي، جنهن سان دنيا جي سياست ۾ وڏيون تبديليون ۽ چيلنجز پيدا ٿيندا.
امريڪي پاليسي ۾ جارحيت، اثر رسوخ ۽ وسيلن تي ڪنٽرول برقرار رکڻ ٽرمپ جي ٻئي مدت جي اهم خصوصيت آهي، جيڪا عالمي سطح تي آمريڪي موقف کي مضبوط ڪندي ۽ ٻين ملڪن کي خبردار ڪندي آهي. گرين لينڊ، وينزويلا ۽ لاطيني آمريڪا ۾ ٽرمپ جي پاليسي جو اثر مقامي قيادت، سياسي استحڪام ۽ بين الاقوامي قانونن سان ٽڪرائيندو رهي ٿو، پر آمريڪي جارحيت جي نتيجي ۾ عالمي سياست تي ان جو اثر وسيع ۽ گهرو آهي.
ٽرمپ جي ٻئي مدت ۾ آمريڪي پاليسي جو جارحاڻو رخ، وسيلن تي ڪنٽرول ۽ عالمي اثر رسوخ برقرار رکڻ، عالمي سطح تي سياسي، اقتصادي ۽ فوجي مفادن کي يقيني بڻائڻ جي ڪوشش ڪري ٿو. اهو واضع ڪري ٿو ته آمريڪا پنهنجي عالمي موقف کي مضبوط ڪرڻ لاءِ جارحاڻو رستو اختيار ڪري رهيو آهي، جيڪو مستقبل ۾ عالمي سياست جي نقشي تي وڏو اثر ڇڏيندو.
0 تبصرے