رمضان شريف هڪ اهڙو مقدس مهينو آهي، جنهن ۾ انسانيت جي خدمت، ڀائيچاري، صبر، ايثار، ۽ ضرورت مند ماڻهن جي مدد جو سبق موجود آهي. اسلام ۾ روزو رکڻ صرف عبادت نه آهي، پر اهو سماجي ذميواري، انصاف، ۽ ضرورت مند ماڻهن جي مدد جو به پيغام ڏئي ٿو. افسوس سان چوڻ پوندو ته پاڪستان ۾ هر سال رمضان کان اڳ ۽ دوران ڪجهه اهڙا ماڻهو ظاهر ٿين ٿا، جيڪي سماجي ضمير کان بيزار ٿي، عام عوام کي تڪليف ۾ وجهن ٿا.
هر سال جيئن رمضان ويجهو اچي ٿو، مارڪيٽن ۾ فروٽ، سبزي، ۽ ٻين ضروري شين جا ريٽ اوچتو وڌي وڃن ٿا. ان جو سبب گهڻو ڪري زخيره اندوزي آهي، جتي ماڻهو سڄو سال سامان اسٽور ڪري رکندا آهن ۽ رمضان ۾ ان جي قيمت وڌائي عوام تي ظلم ڪندا آهن. اهڙي صورتحال ۾ غريب ماڻهو هڪ دفعو سستيون خريداري به نه ٿو ڪري سگهي. هڪ عام مزدور جيڪو روزانو محنت ڪري پنهنجي گهر جي خوراڪ پوري ڪندو آهي، رمضان ۾ مهانگائيءَ سبب پنهنجي روزاني ضرورتون پوريون ڪرڻ ۾ مشڪل محسوس ڪندو آهي.
زخيره اندوزي ۽ مهانگائي جي ڪري عوام ۾ مايوسي، بيچيني، ۽ بداعتمادي پيدا ٿئي ٿي. ماڻهو سوچين ٿا ته ڇا حڪومت ۽ انتظاميا عوام جي خدمت لاءِ آهي يا صرف بيان ۽ تقريرون ڪري رهيا آهن. ڪيترن ئي حالتن ۾ مارڪيٽن جي نگراني ڪندڙ ادارا ۽ ضلعي انتظاميا صرف رپورٽ ڪن ٿا ۽ عملي قدم نه وٺندا آهن.
قانون واضح آهي ته جيڪو ماڻهو سامان ذخيره ڪري عوام کي نقصان پهچائيندو آهي، ان کي سزا ڏيڻ لاءِ انتظامي ۽ قانوني اختيار موجود آهن. پر مسئلو اهو آهي ته اهي قانون عملي طور تي هر سال صحيح نموني نافذ نه ٿين ٿا. نتيجي طور، رمضان ۾ مارڪيٽن ۾ فروٽ ۽ سبزي جا ريٽ وڌن ٿا ۽ عوام کي سستي ۽ مناسب قيمت تي سامان دستياب نه ٿي ٿئي. اهڙي صورتحال ۾ غريب ۽ وچولي طبقي وارا ماڻهو سڀ کان وڌيڪ متاثر ٿين ٿا.
مارڪيٽن ۾ ريٽس ۽ اسٽاڪ جي نگراني رمضان کان اڳ ۽ دوران لازمي هجڻ گهرجي، ته جيئن ڪنهن به شخص يا گروهه کي عوام جي تڪليف جو سبب بڻجڻ کان روڪيو وڃي. مارڪيٽن ۾ موجود هر اسٽال ۽ هول سيل مارڪيٽ جو ريڪارڊ رکڻ لازمي هجڻ گهرجي، جنهن سان انتظاميا کي معلوم ٿي سگهي ته ڪهڙا وڪڻندڙ سامان ذخيره ڪري عوام تي ظلم ڪري رهيا آهن.
جيڪو ماڻهو سڄو سال سامان ذخيره ڪري رمضان ۾ عوام تي ظلم ڪري، انهن خلاف سخت قانوني ڪارروائي ٿيڻ گهرجي. صرف بيانن ۽ اخباري رپورٽ نه ڪيو وڃي،پر عملي قدم کڻي عوام کي آسان قيمتن تي سامان مهيا ڪيون وڃن. قانوني سزا ۾ مال ضبط ڪرڻ، فائن، ۽ ضرورت پوڻ تي قيد پڻ شامل هجڻ گهرجي.
هر ملڪ ۾ عوام کان سڌي شڪايتون وٺڻ لاءِ آسان نظام قائم ٿيڻ گهرجي. هڪ موبائل اپليڪيشن يا سڌو فون لائين هجڻ گهرجي جتان هر ماڻهو زخيره اندوزن ۽ قيمتن ۾ اضافو ڪندڙن جي سڃاڻپ ڪري سگهي. انتظاميا کي عوام جي شڪايتن تي فوراً ڪارروائي ڪرڻ لازمي آهي، نه ڪي صرف جمع ڪرڻ تائين محدود رهي.
عوام کي ڄاڻ ڏني وڃي ته قيمتن ۾ اضافو ڪنهن جي ڪوششن سبب آهي ۽ ڪهڙيون قانوني اپاءَ ورتا پيا وڃن، ته جيئن ماڻهو بي وقوفيءَ ۾ اضافي قيمت ادا نه ڪن. حڪومت سستي ۽ معياري سامان جي فراهمي کي يقيني بڻائي، ته هر ماڻهو رمضان ۾ پنهنجي روزاني ضرورتون پوريون ڪري سگهي.
رمضان شريف صرف روحاني عبادت جو مهينو نه آهي، پر سماجي انصاف ۽ عوام جي ڀلائي جو پڻ مهينو آهي. جيڪڏهن حڪومت، انتظاميا، ۽ سماج جا ذميوار ماڻهو سنجيدگي سان ڪم ڪن، قانون جو نفاذ ڪن ۽ عوام جي خدمت کي ترجيح ڏين، ته رمضان جو مهينو سچ ۾ انسانيت جي خدمت، ڀائيچاري، ۽ ڀلائي جو مهينو بڻجي سگهي ٿو.
رمضان ۾ عوام جي تڪليفن جو هڪ اهم سبب اهو آهي ته ملڪ ۾ فروٽ، سبزي ۽ روزاني استعمال جون شيون مختلف علائقن ۾ مختلف مقدار ۽ دستيابي سان موجود آهن. ذخيره اندوزي ۽ گهٽ نگراني سبب قيمتون اوچتو وڌي سگهن ٿيون، جنهن سان عوام کي سستي ۽ معياري سامان دستياب ڪرڻ ۾ مشڪل پيش اچي ٿي.
ملڪ جي انتظاميا ۽ مقامي مارڪيٽ ڪميٽيون گڏجي ڪم ڪن، ته جيئن ملڪ ۾ هر علائقي ۾ قيمتن ۽ اسٽاڪ جو حقيقي جائزو وٺي سگهجي. عوام کي به ملڪ ۾ دستياب سامان بابت معلومات مهيا ڪرڻ گهرجي، ته جيئن ماڻهو پنهنجي خريداري لاءِ سٺا فيصلا ڪري سگهن.
عوام جي تڪليف کي گهٽائڻ لاءِ قانون ۾ سخت قدم کڻڻ سان گڏوگڏ، مارڪيٽن ۾ شفافيت ۽ عوامي شعور وڌائڻ به ضروري آهي. ماڻهن کي ڄاڻ ڏيڻ ته قيمتن ۾ اضافو ڪنهن سبب ٿئي ٿو، ۽ انتظاميا ڪهڙا قدم کڻي رهي آهي، ان سان عوام ۾ ڀروسو پيدا ٿئي ٿو.
رمضان شريف ۾ عوام جي تڪليف ۽ ذخيره اندوزيءَ خلاف ڪارروائي کي وڌيڪ اثرائتو بڻائڻ لاءِ ضروري آهي ته ملڪ ۾ مارڪيٽن جي مجموعي صورتحال، سامان جي فراهمي، ۽ قانوني فريم ورڪ تي خاص ڌيان ڏجي. جڏهن عوام کي روزاني بنيادي ضرورتون مهيا ڪرڻ ۾ مشڪل پيش اچي ٿي، ته اهو نه صرف اقتصادي مسئلو آهي، پر سماجي انصاف ۽ اخلاقي ذميواري جو به سوال آهي. عوام جو هر فرد، خاص ڪري غريب ۽ وچولي طبقي وارا ماڻهو، هر سال رمضان ۾ اضافي تڪليف محسوس ڪندا آهن، ڇاڪاڻ ته مهانگائي ۽ ذخيره اندوزي جي ڪري ضرورت مند شين جي دستيابي محدود ٿي وڃي ٿي.
ملڪ ۾ هر سال رمضان کان اڳ ۽ دوران ڪجهه ماڻهو سامان اسٽور ڪندا آهن، جنهن سبب قيمتون اوچتو وڌي وڃن ٿيون. اهو صرف قيمتي اضافو ناهي، پر عوام جي زندگي ۾ سستي ۽ معياري خوراڪ تائين رسائي کي به متاثر ڪري ٿو. اهڙي صورتحال ۾ روزمره جي زندگي سخت ٿي وڃي ٿي، ۽ ماڻهو مجبور ٿين ٿا ته گهٽ معيار يا مهانگائي واري سامان تي ڀاڙين.
قانون ۾ واضح طور تي چيو ويو آهي ته جيڪو ماڻهو ذخيره اندوزي ڪري، عوام کي نقصان پهچائي، يا قيمتن ۾ غيرضروري اضافو ڪري، ان خلاف سخت ڪارروائي ٿيڻ گهرجي. انتظاميا کي لازمي آهي ته هر اسٽال، هول سيل، ۽ مارڪيٽ جو رڪارڊ رکڻ، اسٽاڪ جي نگراني ڪرڻ ۽ ڪنهن به غيرقانوني ڪارروائي تي فوراً قدم کڻڻ. مال ضبط ڪرڻ، فائن، ۽ ضرورت پوڻ تي قيد جهڙا قدم اهڙين ڪارروائين لاءِ لازمي آهن، ته جيئن عوام کي تحفظ ملي ۽ ذخيره اندوزي کي روڪي سگهجي.
عوام جي شڪايتن جو هڪ موثر نظام ملڪ ۾ هئڻ لازمي آهي، جنهن ۾ هر ماڻهو آساني سان زخيره اندوزن ۽ مهانگائي وڌائيندڙن جي سڃاڻپ ڪري سگهي. موبائل اپليڪيشن، سڌو فون لائين، يا آن لائن پورٽل ذريعي عوام کي شڪايت داخل ڪرڻ جو حق ڏيڻ سان انتظاميا کي بروقت ڪارروائي ڪرڻ ۾ مدد ملي ٿي. اهڙو نظام نه صرف ذخيره اندوزي کي روڪي سگهي ٿو، پر عوام جي اعتماد کي به بحال ڪري ٿو ۽ ملڪ جي انتظامي نظام جي شفافيت کي ظاهر ڪري ٿو.
اهو به ضروري آهي ته عوام کي ڄاڻ ڏني وڃي ته قيمتن ۾ اضافو ڪنهن جي ذميواري سبب آهي ۽ ڪهڙا قانوني اپاءَ ورتا پيا وڃن. جڏهن ماڻهو ڄاڻندا ته انتظاميا سنجيدگي سان قدم کڻي رهي آهي، ته اهي بي وقوفيءَ ۾ اضافي قيمت ادا ڪرڻ کان بچندا. حڪومت کي سستي ۽ معياري سامان جي فراهمي کي يقيني بڻائڻ گهرجي، ته جيئن عوام رمضان دوران پنهنجي روزاني ضرورتون پورا ڪري سگهي.
ملڪ ۾ حڪمرانن ۽ انتظاميا جي عيش و آرام جي باوجود عوام جي صورتحال کي نظر انداز ڪرڻ جي ڪري رمضان ۾ عوام جي تڪليف وڌيڪ ٿي وڃي ٿي. اهو ضروري آهي ته انتظاميا ۽ حڪومت عوام جي راحت، انصاف ۽ ڀلائي کي اوليت ڏين، ۽ مارڪيٽن ۾ قيمتن جي نگراني، اسٽاڪ جي صحيح ورڇ، ۽ عوامي شڪايتن جي مؤثر ڪارروائي کي يقيني بڻائين.
رمضان ۾ عوام جي تڪليف جو هڪ وڏو سبب اهو آهي ته ملڪ ۾ روزاني استعمال جون شيون مختلف مقدار ۽ دستيابي سان موجود آهن. ذخيره اندوزي ۽ گهٽ نگراني سبب قيمتون اوچتو وڌي سگهن ٿيون، جنهن سان عوام کي سستي ۽ معياري سامان دستياب ڪرڻ ۾ مشڪل پيش اچي ٿي.
ملڪ جي انتظاميا ۽ مقامي مارڪيٽ ڪميٽيون گڏجي ڪم ڪن، ته جيئن ملڪ ۾ هر علائقي ۾ قيمتن ۽ اسٽاڪ جو حقيقي جائزو وٺي سگهجي. عوام کي به ملڪ ۾ دستياب سامان بابت معلومات مهيا ڪرڻ گهرجي، ته جيئن ماڻهو پنهنجي خريداري لاءِ سٺا فيصلا ڪري سگهن.
0 تبصرے