شهيد راڻي بينظير ڀٽو – جمهوريت جي علمبردار ۽ تاريخي رهنما

تحرير: سيده سونيا منور

شهيد محترمه بينظير ڀٽو 21 جون 1953 تي ڪراچي، پاڪستان ۾ ڄائي. هوءَ پاڪستان جي اڳوڻي وزيراعظم ذوالفقار علي ڀٽو جي وڏي ڌيءَ هئي. سندس ماءُ، نصرت ڀٽو، ايراني نسل جي هئي. بينظير کي ننڍپڻ کان ئي تعليم ۽ سياسي ماحول مليل هو ڇاڪاڻ⁠تہ سندس والد ملڪ جا اهم سياستدانن مان هئا. هن شروعاتي تعليم ڪراچي ۽ مري مان حاصل ڪئي ۽ پوءِ آمريڪا ۽ برطانيا مان اعليٰ تعليم حاصل ڪرڻ وئي. هارورڊ يونيورسٽي (ريڊڪلف ڪاليج) مان گريجوئيشن ڪئي ۽ آڪسفورڊ يونيورسٽي مان فلسفو، سياست ۽ معاشيات ۾ تعليم حاصل ڪئي. آڪسفورڊ ۾، هوءَ شاگردن جي يونين جي صدر چونڊي وئي، جيڪو سندس قيادتي صلاحيتن جو ثبوت هو. سندس زندگيءَ جو وڏو موڙ 1977 ۾ آيو، جڏهن جنرل ضياءُ الحق سندس والد جي حڪومت جو تختو اونڌو ڪري ڇڏيو. پوءِ ذوالفقار علي ڀٽو کي ڦاهي ڏئي وئي. هن الميي کان پوءِ بينظير سياست ۾ قدم رکيو ۽ پاڪستان پيپلز پارٽي جي قيادت سنڀالي. ضياءُ الحق جي مارشل لا واري دور ۾، بينظير ڀٽو کي ڪيترائي ڀيرا قيد ڪيو ويو، پابنديون لڳايون ويون، ۽ جلاوطني اختيار ڪرڻي پئي. هوءَ ڪيترائي سال لنڊن ۽ دبئي ۾ رهي، پر پاڪستان ۾ جمهوريت جي بحالي لاءِ جدوجهد جاري رکي. 1988 ۾ جنرل ضياءُ الحق جي وفات کان پوءِ چونڊون ٿيون، جن ۾ پيپلز پارٽي ڪاميابي حاصل ڪئي. 2 ڊسمبر 1988 تي بينظير ڀٽو پاڪستان جي وزيراعظم طور حلف کنيو. هوءَ نه رڳو پاڪستان جي پر ڪنهن به اسلامي ملڪ جي پهرين عورت وزيراعظم بڻجي. سندس پهرين حڪومت کي 1990 ۾ صدر غلام اسحاق خان ڪرپشن جي الزامن هيٺ برطرف ڪيو. ان بعد هن ٻيهر چونڊن ۾ حصو ورتو، پر ڪامياب نه ٿي. بهرحال، 1993 ۾ ٻيهر وزيراعظم چونڊجي آئي. سندس ٻي حڪومت 1993 کان 1996 تائين رهي، جنهن بعد صدر فاروق لغاري سندس حڪومت کي به ڪرپشن جي الزامن هيٺ برطرف ڪري ڇڏيو. سندس مڙس آصف علي زرداري تي به ساڳيا الزام لڳايا ويا. بينظير کي ٻيهر ملڪ ڇڏڻو پيو ۽ هوءَ ڊگهي عرصي لاءِ ٻيهر جلاوطني اختيار ڪندي لنڊن ۽ دبئي ۾ رهي. ان دوران، هوءَ پارٽي جي قيادت ڪندي رهي ۽ جمهوريت جي بحالي لاءِ ڪوششون جاري رکي. 2007 ۾ جنرل پرويز مشرف سان معاهدي کانپوءِ هوءَ پاڪستان واپس موٽي، ته جيئن ايندڙ عام چونڊن ۾ حصو وٺي سگهي. پر، 27 ڊسمبر 2007 تي راولپنڊي ۾ جلسي کانپوءِ پاڻ تي خودڪش حملي ۾ شهيد ٿي وئي. سندس شهادت سڄي ملڪ کي سوڳوار ڪري ڇڏيو. بينظير ڀٽو پنهنجي پوري زندگي پاڪستان ۾ جمهوريت لاءِ وقف ڪئي. هوءَ عورتن جي تعليم، انساني حقن، ۽ آزاد ميڊيا جي علمبردار رهي. سندس شهادت کانپوءِ سندس مڙس آصف علي زرداري ۽ پٽ بلاول ڀٽو زرداري سندس سياسي جدوجهد کي اڳتي وڌايو. بينظير ڀٽو اڄ به پاڪستان جي تاريخ ۾ هڪ بهادر، نڊر ۽ باوقار عورت رهنما طور ياد ڪئي وڃي ٿي.